Czwartek, 20 czerwca 2019 r. | imieniny: Bogny, Florentyny

TRYTEK Stanisław (1889 - 1983)
TRYTEK Stanisław (1889 - 1983).

Żołnierz Armii Generała Hallera 1. Uczestnik wojny polsko – bolszewickiej 1920 roku. Za wybitne zasługi na polach bitew odznaczony Krzyżem Virtuti Militarii i Krzyżem Walecznym na Polu Chwały oraz awansowany ze stopnia porucznika na stopień kapitana. Starosta powiatowy w Brasławiu i Wilnie. W 1936 roku odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi za zasługi na polu wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego.
 Z Małżonką Marią Franciszką

Urodził się 22 października 1889 roku w Bielczy, gdzie uczęszczał do miejscowej Szkoły Powszechnej. Kontynuował edukację w Gimnazjum w Bochni. Po ukończeniu gimnazjum podjął studia na kierunku prawa i polityki Uniwersytetu Krakowskiego, które ukończył w 1908 roku. Żołnierz armii c.k. austrowęgierskiej, uczestnik walk na froncie włoskim. Tam dostaje się do niewoli, a następnie wstępuje do organizowanych we Francji dywizji polskich, Pułku Zawiszy Czarnego formowanego w miejscowości La Mandria di Chivasso. Z Armią Polską Generała Józefa Hallera wiosną 1919 roku powraca do Polski. Następnie wraz z całą dywizją zostaje skierowany na front ukraiński nad Zbruczem w okolicy Husiatynia, gdzie bierze udział w rozbrojeniu wycofujących się armii Szymona Petlury, a następnie w walkach z bolszewikami. W trakcie wojny polsko – bolszewickiej, jako porucznik Wojska Polskiego walczy w 144 Pułku Piechoty 18 Dywizji Piechoty VI Armii. Za wybitne zasługi na polach bitew odznaczony przez Adjutanturę Generalną Wodza Naczelnego - Józefa Piłsudskiego Krzyżem Virtuti Militarii i Krzyżem Walecznym na Polu Chwały oraz awansowany ze stopnia porucznika na stopień kapitana. Po zakończeniu wojny podejmuje pracę w administracji państwowej. Szybko awansuje w hierarchii urzędniczej i w 1929 roku jest już referendarzem w VII stopniu służbowym Starostwa Powiatowego w Horodence.

 

Tam też poznaje miejscową nauczycielkę, a zarazem swoją przyszłą małżonkę Marię Franciszkę. Następnie mianowany zostaje Starostą Powiatowym w Brasławiu gdzie pełniąc Urząd, Zarządzeniem z dnia 19 marca 1936 roku Prezydenta Rzeczypospolitej odznaczony zostaje Złotym Krzyżem Zasługi za zasługi na polu wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. W dniu 4 października 1937 roku Minister Spraw Wewnętrznych Felicjan Sławoj Składkowski mianuje Stanisława Trytka Starostą Powiatu Wileńsko – Trockiego w Wilnie. Starosta Wileńsko – Trocki pełni swój Urząd do czasu wkroczenia wojsk sowieckich 2, po czym przekracza granicę litewską i dzięki zaprzyjaźnionemu staroście litewskiemu przebywa jakiś czas na Litwie. Na wieść o rzekomym przyjeździe małżonki wraca do Wilna, gdzie ukrywa się w konspiracji do końca wojny. Jego żona Maria Franciszka wraz z córką Stanisławą przebywa w tym czasie w Bielczy. Po zakończeniu II Wojny Światowej pełnił funkcję inspektora w Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie. Ze względu na swoją przeszłość zostaje przez władze komunistyczne zwolniony. Dzięki pomocy przyjaciół znajduje pracę w Rzeszowskim Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej, skąd przechodzi na zasłużoną emeryturę. Zmarł w wieku 94 lat.

Janusz Kwaśniak

 

 

 

1. Armia Hallera - Armia Polska we Francji, zwana też Błękitną Armią (od koloru francuskich mundurów) - ochotnicza formacja wojskowa powstała w czasie I wojny światowej w roku 1917, powołana dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincaré'ego 4 czerwca 1917 z inicjatywy Romana Dmowskiego oraz kierowanego przez niego Komitetu Polskiego Narodowego. Armia została zorganizowana na zasadzie zaciągu ochotniczego we Francji spośród Polaków służących w wojsku francuskim, polskich jeńców wojennych z armii państw centralnych, a także z polskiej emigracji z Francji, Stanów Zjednoczonych, Kanady (poprzez Obóz Kościuszko) i Brazylii. Pierwszym dowódcą był Francuz generał Louis Archinard, od 4 października 1918 armią dowodził gen. Józef Haller. Z jednostek polskich w końcowych walkach I wojny światowej uczestniczył tylko 1 Pułk Strzelców od lipca 1918 w Szampanii, a od października 1918 także 1 Dywizja Strzelców Polskich. Wskutek układu z 28 września 1918 armia gen. Hallera została uznana za "jedyną, samodzielną, sojuszniczą i współwalczącą armię polską". Zasadniczy wzrost liczebności armii nastąpił już po wojnie, składała się wówczas z dwóch korpusów - I i III, dwóch samodzielnych dywizji strzelców, pułku czołgów i oddziałów lotniczych. W okresie kwiecień-czerwiec 1919 Armia Hallera, licząca wówczas ok. 70 tysięcy żołnierzy, wraz z całym wyposażeniem została przetransportowana do Polski, gdzie wzięła udział w wojnie polsko - ukraińskiej w Galicji Wschodniej. W dniu 26 kwietnia 1919 roku przetransportowano te oddziały do Chełma. W maju 1919 roku wojska te zostały wysłane na front polsko-rosyjski i następnie wzięły udział w wielu walkach z Armią Czerwoną - głównie z konnicą gen. Siemiona Budionnego. W październiku 1920 dywizjon otrzymał nazwę 2 Pułk Strzelców Polskich i został mu przydzielony garnizon w Hrubieszowie. We wrześniu 1919 Armia Hallera została włączona organizacyjnie do Wojska Polskiego. 

 

2. 17 września 1939 roku wojska sowieckie - wypełniając postanowienia paktu Ribbentrop - Mołotow - dokonały agresji na Rzeczpospolitą, nie wypowiadając wojny i gwałcąc międzynarodowe umowy. Do obrony przystąpiły oddziały Korpusu Obrony Pogranicza dowodzone przez gen. Wilhelma Orlik -Rückemanna przez kilkanaście dni tocząc potyczki i bitwy z Sowietami, m.in. pod Wytycznem i Szackiem. Przez dwa dni broniło się Wilno i Grodno, gdzie nielicznych żołnierzy wspierali mieszkańcy, uczniowie i harcerze. Na południu pod Samborem walczyła kawaleria płk. Władysława Andersa, a w okolicach Janowa Lubelskiego broniły się oddziały płk. Tadeusza Zieleniewskiego. Jako ostatni opór najeźdźcom stawili żołnierze Samodzielnej Grupy Operacyjnej "Polesie", gen. Franciszka Kleeberga 4 października 1939 roku. Tymczasem 28 września w Moskwie podpisano sowiecko-niemiecki traktat o przyjaźni i granicach wytyczający linię demarkacyjną między obu agresorami wzdłuż Narwi, Bugu po San. Obie strony zobowiązywały się do zwalczania polskich dążeń niepodległościowych, co realizowano już od pierwszych chwil sowieckiej okupacji. Rozstrzeliwano wziętych do niewoli żołnierzy KOP i WP, (m.in. gen. Józefa Olszynę-Wilczyńskiego zastrzelonego przez napotkany sowiecki oddział). Do rangi symbolu urasta wspólna defilada przyjmowana w Brześciu przez generała Heinza Guderiana i sowieckiego dowódcę brygady Siemiona Kriwoszeina 28 września 1939 roku. Ogółem do niewoli wzięto 250 tys. oficerów i żołnierzy, a po 17 września pod sowiecką okupacją znalazła się połowa obszaru II Rzeczpospolitej (200 tys. km kwadratowych) z 13.5 mln mieszkańców. 26 października 1939 roku Moskwa przekazała Wilno, Litwie gdzie już 1 i 11 listopada doszło do wielotysięcznych patriotycznych manifestacji stłumionych brutalnie przez Litwinów. 15 czerwca 1940 roku Wilno ponownie zajęli Sowieci. 

Share/Save/Bookmark
 
© 2011 Oficjalny Portal Gminy Borzęcin
designed by Mariusz Zawistowicz, Coded by Rafał Bakalarz

Zgodnie z Art.173 ust.4, pkt.3 informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszym portalu, dostosowania ich do indywidualnych potrzeb każdego użytkownika, jak również dla celów statystycznych korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszych serwisów internetowych, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies.
polityka cookies.

Akceptuje cookies na tej stronie.

EU Cookie Directive Module Information